Thema's
- Instroom
- Uitstroom
Chemische industrie (Sbi 20)
De Chemische industrie fabriceert grondstoffen, halffabricaten en producten met chemische, biochemische en fysische processen. De sector is kapitaalsintensief, sterk exportgericht en onderdeel van geïntegreerde clusters. De sector is belangrijk als basisindustrie voor (inter)nationale productieketens zoals;
De chemiesector is grofweg onder te verdelen in petrochemie (olie), fijnchemie (vb. verf), consumentenchemie (vb. wasmiddel) en farmaceutische industrie. Met elk een eigen dynamiek en marktvraag.
De chemische industrie is een belangrijke branche in Nederland, de betekenis van de sector is groot voor export, strategische ketens en innovatie. Deze voor de Nederlandse economie essentiële basisindustrie is met 45.000 werknemers en € 70 miljard omzet per jaar goed voor 2 procent van het bbp.
De chemie speelt een sleutelrol: doordat chemiebedrijven stoffen en materialen voor vele industrieën produceren, werken innovatie en verduurzaming in de chemie door in grote delen van de Nederlandse economie.
De chemische industrie werkt aan de transitie naar een CO2-arme industrie. Dit vraagt dat de industrie samen met de overheid en wetenschap met focus en vaart inzet op de klimaattransitie waarin innovatie centraal staat. Als klein land hebben we dankzij onze ligging met zes chemieclusters, opleidingen en juiste mentaliteit de goede uitgangspositie voor de klimaattransitie en een gezonde en veilige toekomst van onze chemische industrie.
werknemers in de branche
bedrijven in de branche
Zes chemieclusters - 'Steden' boven én onder de grond
Nederland heeft een gunstig vestigingsklimaat voor de chemische industrie omdat er de juiste randvoorwaarden aanwezig zijn. Zo zijn belangrijke grondstoffen beschikbaar of kunnen deze worden aangevoerd via de haven van Rotterdam of via pijpleidingen. Daarnaast zijn er directe lijnen tussen de belangrijkste chemiecentra in Nederland en die van België, Duitsland en Noord-Frankrijk.
Ons land huisvest, mede vanwege die gunstige geografische ligging, een aantal unieke chemieclusters die samen de ruggengraat van de Nederlandse chemische industrie vormen. Voor de productie, het vervoer en het gebruik van bijvoorbeeld grondstoffen en energie zijn deze clusters onderling nauw met elkaar verbonden en wordt er intensief samengewerkt. De clusters zijn:
Naar verminderde productiecapaciteit door sluiting van grote chemiefabrieken of onderdelen daarvan, zijn er nog drie belangrijke knelpunten voor bedrijven in de chemie:
In 2025 werkten er ongeveer 45.000 mensen in de chemische industrie. Ongeveer een derde van het personeel in de branche heeft een hbo- of hogere opleiding gevolgd. Ruim tweederde van het personeel heeft een mbo-opleiding genoten. Instroom vooral op Mbo 3 en 4.
Bij organisaties als Vapro zijn verschillende beroepsopleidingen te volgen, ook voor mensen die willen overstappen vanuit andere beroepen.
Voorbeelden van opleidingen:
Daarnaast bieden sommige hogescholen ook meer gespecialiseerde opleidingen op het gebied van voedingsmiddelentechnologie, kunststoffen, energietechnologie en andere gerelateerde vakgebieden, die ook van toepassing kunnen zijn binnen de chemische industrie.
In nauwe samenwerking met Chemielink opereren in Nederland een flink aantal, chemisch georiënteerde, publiek private samenwerkingsverbanden op mbo-/hbo-niveau. Het gaat dan om de zogenaamde CIVs (mbo Centra van Innovatief Vakmanschap), COEs (hbo Centres of Expertise) en RIFs (mbo-projecten uit het Regionale Investerings Fonds). In totaal gaat het om circa 15 mbo-/hbo-centra met een chemische inslag.