Deze site is een initiatief van VNO-NCW en MKB-Nederland en Stichting Nederland Onderneemt Maatschappelijk!

Maak kennis met (sectorale) Ontwikkelpaden

Met een Ontwikkelpad zie je hoe je kunt instromen, doorgroeien of overstappen naar een andere sector. Zo weet je precies welke stappen je kunt zetten om je loopbaan te ontwikkelen. Op deze pagina lees je meer over wat het is, voor wie het is en waarom het nuttig kan zijn.

In het kort:


Wat is een Ontwikkelpad?

Een Ontwikkelpad is een visueel overzicht van functies binnen een sector. Het laat zien waar je kunt instromen, hoe je kunt doorgroeien en welke stappen je kunt zetten richting een volgende functie of sector. Je kunt het zien als een routekaart voor je loopbaan: met inzicht in functies, specialisaties, opleidingen en mogelijke vervolgstappen.

Kortom: een Ontwikkelpad maakt zichtbaar hoe je

  1. kunt instromen in een sector,
  2. kunt doorgroeien binnen die sector, en
  3. kunt overstappen naar een andere sector.

Waarom is er een Ontwikkelpad?

Een Ontwikkelpad helpt sectoren om instroom, doorstroom en duurzame inzetbaarheid van medewerkers te versterken. Het maakt duidelijk welke functies, opleidingsmogelijkheden en doorgroeimogelijkheden er zijn — van instapniveau tot specialisaties. Zo wordt werken én ontwikkelen binnen de sector aantrekkelijker en beter georganiseerd.

Wil je weten hoe je een Ontwikkelpad kunt inzetten in jouw sector? Lees verder bij ‘Hoe kun je een Ontwikkelpad inzetten?’


Voor wie is een Ontwikkelpad?

Het Ontwikkelpad is een waardevol instrument voor werkgevers: het helpt bij het in kaart brengen van functies binnen de sector, ondersteunt bij het opleiden en doorontwikkelen van medewerkers, en maakt het makkelijker om talent te behouden en door te laten stromen binnen de organisatie.

Daarnaast is een Ontwikkelpad bedoeld voor iedereen die wil werken én leren. De functies binnen een Ontwikkelpad verschillen in opleidingsniveau en bieden kansen voor diverse doelgroepen — van instapfuncties tot specialistische en leidinggevende functies. Zo kan iedereen een passende plek vinden, ongeacht ervaring, opleiding of achtergrond. Denk aan statushouders en Oekraïense ontheemden, mensen met een beperking of jongeren die vroegtijdig school hebben verlaten. Maar ook mensen die al ervaring hebben en zich verder willen ontwikkelen richting een specialistische of leidinggevende rol.

Kortom: Ontwikkelpaden zijn er voor iedereen die een geschikte plek op de arbeidsmarkt zoekt.


Wie maakt het Ontwikkelpad?

De sector is zelf verantwoordelijk voor het ontwikkelen van het Ontwikkelpad. Na oplevering beoordeelt en erkent het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) het pad en stelt vervolgens het subsidiabele scholingspakket vast.

Belangrijk: Voordat een Ontwikkelpad wordt ingediend, moeten zowel werkgevers als werknemers akkoord zijn. Na goedkeuring wordt het Ontwikkelpad gepubliceerd op de website van de Rijksoverheid en op de website van de sector.

De sector die het Ontwikkelpad heeft ontwikkeld, blijft eigenaar en kan het pad op vier vaste momenten per jaar aanpassen.

Let op: een Ontwikkelpad hoeft geen volledig overzicht te bieden van alle functies binnen een sector. De sector bepaalt zelf welke functies en routes worden uitgelicht, afhankelijk van het doel en de ambitie van een branche of sector.


Hoe kun je een Ontwikkelpad inzetten?

Voor het maken van een Ontwikkelpad binnen jouw sector kun je verschillende vraagstukken of doelen als uitgangspunt nemen. Afhankelijk van de situatie binnen de sector, leg je de nadruk op een ander onderdeel van het Ontwikkelpad.

Ontwikkelpaden kunnen — los van de inhoud — ook in vorm en structuur van elkaar verschillen. Niet ieder Ontwikkelpad biedt voor alle doelgroepen dezelfde mogelijkheden. Dat komt door verschillen in functies, structuren en opleidingsmogelijkheden binnen een branche of sector, en soms ook door geldende wet- en regelgeving.

Instroom van nieuwe medewerkers
Wanneer de sector kampt met een personeelstekort, is de centrale vraag: Hoe zorgen we ervoor dat nieuwe werknemers de sector weten te vinden en snel inzetbaar worden?
Denk hierbij aan het mogelijk maken van praktijkleren met een praktijkverklaring, het creëren van instapfuncties met minimale opleidingseisen en het schetsen van een duidelijk beeld van doorgroeimogelijkheden voor starters.

Re-integratie en inclusieve instroom van werkzoekenden
Een tweede mogelijk uitgangspunt is de toetreding van werkzoekenden of mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. In dat geval richt het Ontwikkelpad zich op het creëren van een duidelijk en toegankelijk overzicht van de mogelijkheden binnen de sector.
De centrale vraag kan zijn: Hoe kunnen we werkzoekenden enthousiast maken voor onze sector en hen ondersteunen bij het vinden van een passende plek?
Belangrijk hierbij is het inzichtelijk maken van de verschillende instapniveaus en opleidingsroutes.

Behouden van huidige medewerkers en duurzame inzetbaarheid
Een derde manier om een Ontwikkelpad in te zetten, is door de nadruk te leggen op het behoud en de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Wanneer een sector te maken heeft met vergrijzing, uitstroom of veranderende werkzaamheden, is de centrale vraag: Hoe zorgen we ervoor dat onze huidige medewerkers gemotiveerd blijven, zich blijven ontwikkelen en langdurig inzetbaar zijn? Ook voor dit vraagstuk richt het Ontwikkelpad zich op het creëren van een duidelijk en toegankelijk overzicht van de mogelijkheden binnen de sector. Hiermee biedt het instrument inzicht in mogelijke vervolgstappen, verbreding van functies en scholingsroutes. Medewerkers zien zo welke kanten ze op kunnen groeien — horizontaal of verticaal — zonder de sector te verlaten.

Doorstroom en een leven lang ontwikkelen
Tot slot kan het Ontwikkelpad ingezet worden om een leven lang ontwikkelen te stimuleren.
Hierbij ligt de nadruk op het zichtbaar maken van de groei- en ontwikkelkansen binnen de sector. Door functies, opleidingen en specialisaties overzichtelijk weer te geven, kunnen medewerkers gericht werken aan hun loopbaan en duurzame inzetbaarheid.
De centrale vraag hierbij is: Hoe kunnen we onze huidige werknemers stimuleren zich verder te ontwikkelen en door te groeien binnen de sector?


Wat levert het Ontwikkelpad op?

Voordelen Ontwikkelpad werkgevers
Voor werkgevers is het Ontwikkelpad een hulpmiddel om zowel nieuwe medewerkers aan te trekken als bestaand personeel te behouden. Het biedt inzicht in de verschillende instroom-, doorstroom- en groeimogelijkheden binnen de sector, waardoor werkgevers duidelijk kunnen laten zien welke ontwikkelroutes hun organisatie te bieden heeft.

Daarnaast ondersteunt het Ontwikkelpad werkgevers bij het versterken van strategisch personeelsbeleid. Het helpt om beter zicht te krijgen op functies die in ontwikkeling zijn, waar knelpunten in personele bezetting ontstaan en welke scholing of omscholing nodig is om medewerkers duurzaam inzetbaar te houden. Door loopbaanpaden zichtbaar te maken, kunnen werkgevers tijdig inspelen op veranderingen in de arbeidsmarkt.

Voordelen Ontwikkelpad werkzoekenden en werknemers
Voor werkzoekenden en werknemers biedt het Ontwikkelpad ondersteuning en inspiratie bij het vormgeven van hun loopbaan. Het geeft een helder overzicht van de functies binnen een sector, inclusief de vereiste competenties, opleidingsniveaus en mogelijke vervolgstappen. Zo kunnen mensen gericht ontdekken waar hun talenten passen, welke opleidingen of specialisaties ze kunnen volgen én hoe ze kunnen doorgroeien binnen of buiten de sector.

Voor werkzoekenden maakt het Ontwikkelpad de sector bovendien toegankelijker: het laat zien welke instapmogelijkheden én mogelijkheden voor praktijkleren er zijn. Voor werknemers helpt het bij het plannen van hun verdere ontwikkeling — of dat nu betekent doorgroeien, verbreden, of zich specialiseren in een nieuw vakgebied.

Voordelen Ontwikkelpad voor de sector
Voor de sector biedt het Ontwikkelpad een krachtig instrument om instroom, doorontwikkelen en duurzame inzetbaarheid te versterken. Het maakt zichtbaar hoe functies binnen de sector zich tot elkaar verhouden en welke ontwikkelmogelijkheden er bestaan. Daarmee ontstaat een gezamenlijk, herkenbaar beeld van loopbaanroutes binnen de sector — van instapfunctie tot specialist of leidinggevende.

Daarnaast helpt het Ontwikkelpad bij het professionaliseren van de sectorale opleidingsinfrastructuur. Welke routes zijn al goed ingericht? Waar liggen nog verbeterkansen? En welke onderdelen worden de komende jaren belangrijk?

Tot slot draagt het Ontwikkelpad bij aan een positief imago van de sector. Het laat zien dat er volop kansen zijn om te groeien, te leren en een duurzame loopbaan op te bouwen. Zo helpt het om nieuwe doelgroepen te bereiken, de sector aantrekkelijker te maken en voorbereid te zijn op toekomstige ontwikkelingen.


De eerste stap richting een Ontwikkelpad

NLwerktaanwerk is sparringpartner voor de sectoren, branches en individuele werkgevers op het gebied van Ontwikkelpaden. Wij bieden ondersteuning bij strategische keuzes met betrekking tot (door)ontwikkeling van de Ontwikkelpaden.

Wanneer een sector besluit om een Ontwikkelpad te maken, beginnen we met een kennismakingsgesprek. In dit gesprek verkennen we samen het sectorale vraagstuk: welke uitdagingen spelen er op het gebied van instroom, doorstroom of scholing en hoe kan een Ontwikkelpad helpen om die aan te pakken?

We bespreken ook hoe het Ontwikkelpad wordt ingezet, welke partijen betrokken zijn en welke ondersteuning of informatie daarvoor nodig is. Zo ontstaat een helder beeld van de aanpak en de vervolgstappen om het Ontwikkelpad vorm te geven.

Heeft jouw sector al een Ontwikkelpad? Uiteraard zijn wij ook dan sparringpartner en bieden we ondersteuning bij de verdere doorontwikkeling en het gebruik ervan. We denken mee over hoe het Ontwikkelpad actueel en relevant blijft: welke functies en/of routes verdienen een update? Daarnaast ondersteunen we bij de communicatie: Hoe breng je het Ontwikkelpad onder de aandacht bij werknemers en opleiders?


Ontdek bestaande Ontwikkelpaden

Op deze pagina vind je alle reeds gemaakte Ontwikkelpaden van verschillende sectoren. In een Ontwikkelpad kun je in één oogopslag zien welke functies, specialisaties en opleidingsmogelijkheden er zijn, en welke routes mogelijk zijn om binnen een sector door te groeien of over te stappen naar een andere sector.


Contact

Wil je aan de slag met een ontwikkelpad in jouw sector? Neem dan contact op via ontwikkelpaden@nlwerktaanwerk.nl voor een kennismakingsgesprek.