Bibliotheken

Een (openbare) bibliotheek heeft (e-)boeken, tijdschriften en muziekdragers, die het publiek kan lenen of raadplegen. Naast deze traditionele functie organiseren steeds meer bibliotheken lezingen, informatieavonden en andere evenementen. Een bibliotheek heeft ook een functie als ontmoetingsplek, het is een plek waar iedereen altijd welkom is. Je kunt er lezen, leren, studeren en anderen ontmoeten.

Ook kun je in de bibliotheek terecht voor hulp bij het invullen van belastingformulieren. Of met andere vragen die met de Rijksoverheid te maken hebben, zoals het gebruik van je DigiD. In elke bibliotheek kun je terecht met vragen over de (digitale) overheid. Wil je taalles volgen, iets nieuws leren of je laten omscholen? Bij elke bibliotheek zijn er mogelijkheden om je te blijven ontwikkelen.

Informatie over de branche:

• Het stelsel van openbare bibliotheken in Nederland bestaat uit circa 150 bibliotheekorganisaties, die samen ongeveer 800 vestigingen en een aantal andere distributiepunten en bibliobushaltes verzorgen.
• Steeds meer bibliotheekorganisaties gaan (vergaande) samenwerkingen aan in multifunctionele accommodaties.
• Rond 3.7 miljoen mensen is lid van de openbare bibliotheek. In 2024 was daarvan 73% jonger dan 18 jaar: zo'n 2,4 miljoen.
• Daarnaast gebruiken ongeveer 2 miljoen mensen de bibliotheek regelmatig zonder abonnement.
• De bibliotheken werden in 2024 in totaal 59,0 miljoen keer bezocht. De meeste mensen komen langs om materialen te lenen. Ook lezen ze ter plekke boeken, kranten of tijdschriften of nemen ze deel aan activiteiten, zowel met als zonder lidmaatschap. Daarnaast speelt de ontmoetingsfunctie van de bibliotheek een belangrijke rol.

Informatie over werkenden in de branche:

• Het totaal aantal werkzame personen in de branche is in 2024 zo’n 8.255. In totaal staan zij voor ruim 5.358 fte.
• Sinds 2018 neemt het aantal personeelsleden in dienst van de bibliotheek toe, na een terugval in de economische crisis.

Informatie opleiding:

• Er zijn geen wettelijke verplichtingen om in te stromen in de bibliothekenbranche.
• Het opleidings- en werk- en denkniveau van administratief personeel ligt gemiddeld genomen op vmbo- tot hbo-niveau.
• In veel gevallen kunnen de kennis en vaardigheden ook via werkervaring en additionele training worden opgedaan.
• Heb je een mbo-opleiding gedaan, dan kun je bij openbare bibliotheken en informatie- en documentatiecentra van (overheids)instellingen aan de slag. Je werkt dan meestal als informatiemedewerker en helpt bij het innemen en uitlenen van materialen. Wil je aan de slag als bibliothecaris, dan moet je je onder andere verder specialiseren in het zoeken van informatie, bv. via een hbo-opleiding Media, Informatie en Communicatie, hbo-opleiding ICT met afstudeerrichting Information & Media Studies of de universitaire opleiding Media and Information.

Voorbeelden opleidingen:

• Hbo ICT-opleiding met afstudeerrichting Information & Media Studies
• Hbo-opleiding Media, Informatie en Communicatie
• Universitaire opleiding Media and Information
• Cursussen:
  • GO opleidingen heeft een groot aanbod aan cursussen en opleidingen op het gebied van archief- en documentmanagement, bibliotheek en documentatie en cultureel erfgoed.
  • SOD Next heeft op het terrein van documentaire informatievoorziening verschillende cursussen en opleidingen.