Geestelijke gezondheidszorg (GGZ)

Subbranches: POH-GGZ, Generalistische basis-GGZ, Gespecialiseerde GGZ, Langdurige GGZ en de Forensische zorg.

GGZ staat voor geestelijke gezondheidszorg. Dit is gezondheidszorg die zich richt op het voorkomen en behandelen van psychische aandoeningen, zoals depressie, angst, ADHD, autisme en persoonlijkheidsstoornissen.

Ruim 40% van de Nederlanders krijgt ooit te maken met problemen van psychische aard. Het is belangrijk dat zij passende geestelijke gezondheidszorg (GGZ) krijgen. Voor hulp bij psychische problemen ga je eerst naar je huisarts. Die kan je binnen de praktijk helpen of je doorverwijzen naar de basis- of gespecialiseerde GGZ.

Huisartsenzorg, de POH GGZ, Basis GGZ en gespecialiseerde GGZ vallen onder de basis zorgverzekering van de Zvw. Na drie jaar behandeling met of zonder verblijf zal er overgegaan worden naar de langdurige GGZ die valt onder de Wlz. Geestelijke gezondheidszorg voor kinderen tot en met 18 jaar valt onder de Jeugdwet. Kijk hier voor meer informatie.

Informatie over de branche:

• In 2024 waren er 2.788 vrijgevestigde organisaties en 429 instellingen.
• Er is een afname te zien in het aantal vrijgevestigde aanbieders van basis-GGZ en gespecialiseerde GGZ. Daarentegen zijn er in deze branches enkele instellingen bijgekomen in 2020. Er zijn in 2020 ongeveer 140 minder aanbieders POH-GGZ dan in 2019. De vorig jaar ingezette daling van het aantal aanbieders lijkt daarom af te vlakken.
• De uitgaven aan geestelijke gezondheidszorg stijgen in 2024 naar 5,8 miljard euro.

Informatie over werkenden in de branche:

• In Q1 2025 waren er 113.600 werknemers in de GGZ. Hiervan is 77% vrouw. De gemiddelde leeftijd ligt op 41,6 jaar.
• De arbeidsmarkt blijft krap, per saldo nam het aantal medewerkers in de GGZ tussen 2021 en 2025 toe met 12%, maar het arbeidsmarkttekort neemt tot van 10.200 personen in 2025 tot 11.700 personen in 2035.
• Het aandeel medewerkers tot 25 jaar steeg in de periode 2016-2025 met slechts 1%, van 7% naar 8%.

Zijinstroom

Voorbeeld van een zij-instroomtraject

Informatie opleidingen:

• De Nederlandse GGZ zit in het O&O-fonds GGZ. Samen met de vakorganisaties bestuurt de Nederlandse GGZ dit opleidings- en ontwikkelingsfonds. Dit fonds werkt aan een sterke en evenwichtige arbeidsmarkt in de GGZ-branche. Bijvoorbeeld door vernieuwende activiteiten te stimuleren op het gebied van arbeidsmarkt- en personeelsbeleid. Het fonds initieert en financiert projecten, die bijdragen aan een evenwichtige ontwikkeling van deze arbeidsmarkt. Lees meer op de website van het O&O-fonds.
• Er zijn voor alle beroepen veel mogelijkheden voor opleidingen, zowel regulier als binnen een organisatie, zoals:
  • Gezondheidszorg psycholoog
  • Psychotherapeut
  • Klinisch psycholoog
  • Verpleegkundig specialist
  • Sociaal psychiatrisch verpleegkundige (SPV)
  • Nurse practioner (NP)
  • Specialist ouderengeneeskundige (SOG)
  • Ervaringswerker
  • Woonbegeleider

Voorbeelden opleidingen:

• Overzicht opleidingen via Zorginspirator
• Overzicht opleidingen via You Chooz
• Voorbeeld opleidingen werken-leren