Thema's
- Instroom
- Uitstroom
Subbranches: Detailhandel food en detailhandel non-food.
Meer gespecialiseerde routekaarten:
De detailhandel levert consumentengoederen (zowel nieuw als tweedehands) direct aan consumenten. Deze goederen zijn niet in de eigen onderneming vervaardigd. Verkoop in de retail kan langs verschillende kanalen plaatsvinden: offline (fysieke winkels), online (webwinkels) en multichannel (fysieke winkels met ook online verkoop).
Nederland telde ruim 79 duizend fysieke winkelvestigingen op 1 januari 2024. Het aantal webwinkels stijgt ieder jaar opnieuw. Op 1 januari 2024 waren er ruim 101 duizend webwinkels in Nederland.
De retailbranche is in transitie. Veel retailers richten zich op een omnichannel aanpak, waarbij ze zowel online als offlinekanalen combineren om een naadloze winkelervaring te bieden. Ook is er het besef dat een goede customer experience essentieel is om klanten aan te trekken en te behouden. Tevens hechten consumenten steeds meer waarde aan duurzaamheid en ethische consumptie. Tot slot zijn verschillende opkomende technologieën die de retailbranche beïnvloeden, zoals kunstmatige intelligentie, augmented reality, virtual reality en geavanceerde betalingssystemen. Deze veranderingen in de retailbranche dwingen traditionele retailers om zich aan te passen en innovatieve strategieën te omarmen om relevant te blijven in een steeds veranderend landschap.
Binnen deze transitie wordt de rol van werknemers nog belangrijker. Zij maken elke dag het verschil voor de consument. Maar hoe gaat het met de ontwikkelingen in de arbeidsmarkt? De detailhandel totaal (food, non food en overig) biedt in 2023 werk aan bijna 883 duizend personen. In fte gaat het om ruim 521 duizend banen.
fysieke winkels in Nederland in 2024
werkzame personen in 2023
In de retail neemt het aantal werkenden de laatste jaren slechts mondjesmaat toe. Het aantal fte stijgt wel ieder jaar. Het grootste deel van de werkenden in de retail zijn jongeren van 15 tot 24 jaar. Voor 65+ers is retail een kleine branche.
Duurzame inzetbaarheid, persoonlijke ontwikkeling en LLO
De branche zet in op duurzame inzetbaarheid en persoonlijke ontwikkeling, en LLO is een belangrijk thema. Het Retail Qualification Framework (RQF) is de gemeenschappelijke referentie van en voor de branche. Het RQF is een framework van duurzame beroepscompetentieprofielen en beroepskwalificaties als referentie voor het opleiden en scholen van professionals voor de branche. Het wordt door de branche zelf opgesteld.
In samenwerking met branches en bedrijven ontwikkelt KCH beroepscompetenties (bcp) voor de retail. Een beroepscompetentieprofiel is een overzicht van rollen en daarbij behorende competenties die bij het beroep horen. Het bcp geeft een beschrijving waar de meest ideale vakvolwassen beroepsbeoefenaar aan voldoet.
Binnen de branche wordt gewerkt met KCH-loopbaanpaden. In samenwerking met branches en bedrijven ontwikkelt en onderhoudt KCH beroepscompetenties voor de retail. Om de kennis en ervaring goed in beeld te brengen is er het persoonlijk skillspaspoort voor medewerkers in de branche. Het is een persoonlijk (digitaal) document waarin kennis en vaardigheden vastgelegd worden. Het skillspaspoort gaat een loopbaan lang mee en geeft een helder overzicht van wat een medewerker allemaal al in huis heeft om de loopbaan tot een succes te maken.
De grootste groep medewerkers in de detailhandel komt van een vmbo- of mbo-opleiding. Ook is er doorstroom naar het hbo om vervolgens een managementfunctie in de winkel te gaan vervullen.
Mbo-opleidingen zijn te volgen via BOL of BBL. BBL staat voor een Beroeps Begeleidende Leerweg en een BOL opleiding kent een Beroeps Opleidende Leerweg. Het belangrijkste verschil zit in het feit dat de student in een BBL-traject een arbeidsovereenkomst heeft met een werkgever en daarnaast vaak een dag in de week les volgt bij bijvoorbeeld een ROC of AOC. Een student in een BOL-traject heeft de juridische status van student/scholier en loopt tijdens zijn opleiding één of meer stages bij een bedrijf of organisatie.
Als medewerker in vaste dienst zijn er goede scholingsmogelijkheden. Om carrière te maken in de branche zijn er diverse beroepsopleidingen beschikbaar op MBO- en HBO-niveau. Voorbeelden van functies zijn verkoopmedewerker, afdelingsmanager of filiaalmanager.
Voor werkenden in de branche zijn gratis e-learnings over online ondernemen ter beschikking.
De e-learnings zijn kort (circa 20 minuten op mbo4-niveau) en praktisch. Daarnaast zijn ook enkele e-learnings op hbo-niveau beschikbaar. Deze duren 45 minuten. Na iedere les kan een eigen plan van aanpak worden gemaakt.
Ook voor medewerkers die niet in vaste dienst zijn, zijn er goede scholingsmogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan de opbouw van POB/Leerrekening in de cao en de mogelijkheid tot het volgen van diverse workshops, trainingen etc., via werkgever of brancheorganisatie.
Voorbeelden van opleidingen: